Search for:
تجارت الکترونیک ره آورد پارسیان
تعیین تکلیف دارندگان دستگاه کارتخوان/ تشدید نظارت بانک مرکزی

به تازگی بانک مرکزی از اجرایی شدن ماده ۱۱ قانون پایانه های فروشگاهی و سامانه مودیان خبر داده است. قانونی که طی آن بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران موظف است با همکاری سازمان امور مالیاتی ظرف مدت یک سال نسبت به ساماندهی دستگاه‌های کارتخوان بانکی و یا درگاه‌های پرداخت الکترونیکی اقدام کرده و با ایجاد تناظر بین آنها با مجوز فعالیت و شماره اقتصادی بنگاه‌های اقتصادی به هر یک از پایانه های فروش، شناسه یکتا اختصاص دهد. اما چرا این شناسه مهم و تا این حد ضروری است؟

غلامحسین دوانی، اقتصاددان و تحلیل گر مسائل مالی با انتقاد از این وضعیت به خبرنگار ایبِنا گفت: الان وضعیت به گونه‌ای شده که بسیاری از مردم معمولی دارای دستگاه پُز هستند. وی افزود: بنابراین، بانک برای اعطای پُز باید مقرراتی داشته باشد و کلیه کسانی که دستگاه کارتخوان دارند باید به سازمان مالیاتی معرفی شوند.

دوانی خاطرنشان کرد: الان تعداد بالایی کارت‌های اجاره‌ای وجود دارد که کارت به نام شخص دیگر در اختیار غیر قرار دارد و هیچ راهی جز همکاری بین بانک‌ها و سازمان امور مالیاتی برای شناسایی اینگونه افراد وجود ندارد.

این کارشناس اقتصادی ادامه داد: ما الان در کشور حدود ۵۰۰ میلیون حساب بانکی داریم و هر فردی چندین کارت بانکی دارد که چنین روشی اصلا در دنیا مرسوم نیست. وی اضافه کرد: همچنین شعب بانک‌های ما بی شمار است که به نظر می‌رسد باعث نابسامانی، عدم شفافیت و فساد می‌شود. تعداد دستگاه‌های پُز انبوهی در کشور داریم که طبق مقاله‌ای که من خواندم در این شاخص ما در رتبه اول هستیم و بعد از ما کشور بزرگ چین است و با توجه به جمعیت گسترده‌ای که چین دارد ما به ازای این جمعیت، دارای دستگاه مازاد هستیم که ممکن است منجر به فسادهای مالی و اخلال‌های اقتصادی شود.

دوانی تصریح کرد: اقتصاد کوچک ایران ابزارهایی را در اختیار دارند که به اندازه کشورهای بزرگ و پیشرفته است و حتی بیشتر؛ این چگونه امکان‌پذیر است؟ همین نشان می‌دهد که از دستگاه پُز دارد سوءاستفاده می‌شود. ما هر بقالی که می‌رویم می‌بینم سه چهار دستگاه پُز دارد که هر کدام به یک کارت بانکی متصل است. در حالی‌ که در کشورهای پیشرفته ۲۰ کارت هم داشته باشید، روی یک دستگاه پُز عمل می‌کند.

افزایش نظارت بانک مرکزی بر کارتخوان‌ها

دوانی خاطرنشان کرد: به نظرم نظارت بانک مرکزی باید فعال‌تر باشد و راهکار این موضوع را پیدا کند که تمامی کارت‌ها با یک پُز متصل شوند و شناسایی مشتری‌ها امکان‌پذیر شود؛ همان چیزی که مبارزه با پولشویی گفته شده و بسیار مهم است که بدانیم کسی که در بانک حساب باز می‌کند و کارت و دستگاه پُز می‌گیرد دقیقاً همان شخصی باشد که کارت ملی اش ارائه شده است.

وی با بیان اینکه افزایش نظارت‌ها از سوءاستفاده از کارتخوان‌ها جلوگیری می‌کند، افزود: با کارت ملی تا امروز گزارشی مبنی بر تقلب داده نشده، یعنی کسی نمی‌تواند شماره ملی من را بدهد و اسم دیگری را بدهد که اصلا سیستم این را نمی‌پذیرد. لذا بانک‌ها باید همکاری کنند که جلوی این نوع اخلال‌ها گرفته شود.

این اقتصاددان درباره اینکه این امر چقدر می‌تواند در درآمدهای غیرنفتی تاثیر داشته باشد؟ تاکید کرد: قطعا خیلی موثر است. چرا که هر چقدر این فرارهای مالیاتی کمتر شود و مالیات‌ها به درستی گرفته شود، درآمدهای غیر نفتی افزایش می‌یابد.

دوانی یادآور شد: الان برخی چند دستگاه پُز دارند. ما هم که این پُزها را نمی‌شناسیم و نمی‌دانیم چه کسی پشت آنها است و آیا آن فرد مالیات می‌دهد یا نه! اتفاقا وقتی این هماهنگی بین سازمان امور مالیاتی و بانک مرکزی شکل بگیرد، افراد شناسایی می‌شوند و از آنها مالیات گرفته می‌شود.

وی در پایان گفت:‌ البته از سال ۹۵ به بعد درآمد مالیاتی از درآمدهای نفتی بیشتر شده و این شناسایی‌ها تا حدودی انجام شده است. اما برای آنکه این روند سرعت بگیرد، نیاز به همکاری بیشتری است. چون الان مالیات از کسانی گرفته می‌شود که بعضاً نباید مالیات دهند و کسانی که اساسا مشمول مالیات‌اند، اصلا مالیات نمی‌دهند. به همین خاطر، وضع چنین قوانینی فرار مالیاتی را تا حد زیادی کاهش می‌دهد.

گذر بانک‌ها از روش‌های سنتی/ هزینه تمام شده پول کاهش می‌یابد

پاندمی کرونا توفیق اجباری برای توسعه بانکداری و همچنین تجارت الکترونیک برای اقتصاد ایران شد چرا که توانست روند رو به رشد این فرآیند را تسریع ببخشد. در واقع اگر چه در چند سال اخیر برنامه‌هایی در راستای ایجاد زیرساخت های بانکداری الکترونیک در دستور کار قرار گرفت اما به هر حال بروز این ویروس منحوس باعث شد دایره استفاده از خدمات الکترونیکی بیشتر شود.

چندی پیش نیز مهران محرمیان، معاون فناوری های نوین بانک مرکزی اعلام کرد: در دوره کرونا که همه سازمان‌ها از سرعت فعالیتشان کاسته‌اند، فعالان حوزه فناوری در میدان هستند و به حجم کاری فعالان حوزه فناوری‌های نوین به دلیل پروژه‌های جدید و رشد تراکنش‌های الکترونیکی، افزوده شده است. نتیجه آن را نیز شاهدیم که در کشور طی این مدت، پول کاغذی تقریباً حذف شد و بسیاری از کارها به سمت وسوی غیرحضوری پیش رفت.

در همین باره مدیر مهندسی زیرساخت بانک آینده نیز با بیان اینکه بزرگترین دستاورد توسعه هرچه بیشتر بانکداری الکترونیک کاهش هزینه تمام شده پول خواهد بود، اظهار کرد: رونق استفاده از فناوری های نوین بانکی به طور قطع در هزینه‌های فیزیکی بانک ها و جلوگیری از ادامه روش‌های سنتی بانکداری نیز موثر است.

علیرضا شاهرخ در گفت وگو با ایبِنا تصریح کرد: به تازگی نیز موضوع احراز هویت در بانک ها آغاز شده و در دستور کار قرار گرفته است که این امر، علاوه بر حذف کاغذ، منجر به کاهش هزینه‌های بانک‌ها و هزینه تمام شده پول و حتی به کاهش تورم نیز خواهد شد.

وی با بیان اینکه به طور قطع، کرونا بر این فرآیند تاثیر گذاشته است، ادامه داد: پول یکی از مسائل مهمی بود که در اوائل شیوع کرونا مورد مناقشه قرار گرفته بود و همه معتقدند بودند اسکناس ها منبع آلودگی هستند بنابراین استفاده از پول به مرور کمتر شد. علاوه براین روند رو به رشدی که بانکداری الکترونیک در سال های اخیر به همراه داشت را هم نباید نادیده گرفت اما به هر حال کرونا این روند توسعه را تسریع کرد.

به گفته مدیر مهندسی زیرساخت بانک آینده، این روند همچنان ادامه می یاید در واقع توسعه بانکداری الکترونیک بازگشت به عقب نخواهد داشت، تصریح کرد: مردم یاد گرفته اند که چگونه از ابزارهای الکترونیکی برای تامین نیازهای خود استفاده کنند چرا که علاوه بر وجود هزاران بیماری مانند کرونا و خطر انتقال آن، آسان بودن استفاده از خدمات الکترونیکی را نیز باور کردند.

شاهرخ در پایان تاکید کرد: در نتیجه می‌توان گفت به طور قطع حذف چشمگیر مبادلات مالی خارج از بستر الکترونیکی و گذر از روش سنتی به فناوری های نوین بانکی، هم سرعت انجام امور را بالا می‌برد و هم اینکه هزینه‌های مبادلات و همچنین هزینه‌های مربوط به چاپ و نگهداری اسکناس را به شدت کاهش خواهد داد.